عنوان پژوهش

مليت

نام فيزيكدان

سال

كشف پرتوهاي رونتگن پرتوهاي ايكس

آلمان

ويلهلم كنراد رونتگن

1901

تاثير مغناطيس بر تابش

هلند

هندريك آنتون لورنتس
پيتر زيمان

1902

كشف پرتوزايي خودبه خودي
مطالعه پديدههاي تابشي در كشف بكرل

فرانسه

آنتوان هانري بكرل                   
پير كوري
ماري اسكلو دوسكا كوري

1903

بررسي چگالي گازها و كشف آرگون

بريتانياي كبير

لرد ريلي (جان ويليام استرات)

1904

كار با پرتوهاي كاتودي

آلمان

فيليپ ادوارد آنتون فون لنارد (1947ـ1862)

1905

رسانش الكتريكي گازها

بريتانياي كبير

جوزف جان تامسون (1940ـ1856)

1906

ساخت سنجش افزارهاي دقيق اپتيكي و كاربردهاي طيف نمايي و سنجه شناختي

ايالات متحده امريكا

آلبرت آبراهام مايكلسون (1931ـ1852)

1907

روش بازآفريني رنگ در عكاسي ، بر اساس پديده تداخل

فرانسه

گابريل ليپمن (1921ـ1845)

1908

توسعه ارتباط تلگرافي بي سيم

ايتاليا
آلمان

گوگليلمو ماركوني (1937ـ1845)
كارل فرديناند براون (1918ـ1850)

1909

درباره معادلات حالت گازها و مايعات

هلند

يوهانس ديدريك وان دروالس (1923ـ1837)

1910

كشف قوانين حاكم بر تابش گرمايي

آلمان

ويلهلم وين (1928ـ1864)

1911

اختراع تنظيم كننده خودكار به همراه با مخزن گاز براي مصارف دريا نوردي

سوئد

نيلس گوستاف دالن (1937ـ1869)

1912

خواص ماده در دماهاي كم كه منجر به توليد هليوم مايع

هلند

هايكه كامرلينگ اونس (1926ـ1853)

1913

كشف پراش پرتوهاي رونتگن در بلورها

آلمان

ماكس فون لاوه (1960ـ1879)

1914

تحليل ساختار بلوري با استفاده از اشعه ايكس

بريتانياي كبير

ويليام هنري براگ (1942ـ1862)
ويليام لارنس براگ (1971ـ1890)

1915

كشف تابش مشخصه رونتگن

بريتانياي كبير

چارلز گلوور باركلا (1944ـ1877)

1917

كشف كوانتوم انرژي

آلمان

ماكس كارلارنست لوديگپلانك (1947ـ1858)

1918

كشف اثر دوپلر در پرتوهاي كانالي و تجزيه خطوط طيف ميدان الكتريكي

آلمان

يوهان اشتارك (1957ـ1874)

1919

كشف ناهنجاريهاي آلياژ نيكل ـ فولاد

سوئيس

شارل ادوارد گيوم (1938ـ1861)

1920

براي خدماتش به فيزيك نظري ، به ويژه براي كشف قانون اثر فوتو الكتريك

آلمان

آلبرت آلبرت انيشتين (1955ـ1879)

1921

ساختار اتمها و گسيل تابشي از آنها

دانمارك

نيلز هنريك داويدبور (1962ـ1885)

1922

بار الكتريكي بنيادي و اثر فوتو الكتريك

ايالات متحده امريكا

رابرت اندروز ميليكان (1953ـ1868)

1923

طيف نمايي اشعه ايكس

سوئد

كارل مان گيورك سيگبان (1978ـ1886)

1924

كشف قوانين حاكم بر برخورد الكترون با اتم

آلمان

جيمز فرانك (1964ـ1882)
گوستاف هرتز (1975ـ1887)

1925

ساختار ناپيوسته ماده ، به ويژه كشف تعادل ته نشستي

فرانسه

ژان باپيتست پرن (1942ـ1870)

1926

كشف اثر كامپتون

ايالات متحده امريكا

آرتور هالي كامپتون (1962ـ1892)

1927

پديده گرمايوني و قانون ريچاردسون

بريتانياي كبير

اوين ولانز ريچاردسون (1959ـ1879)

1928

كشف سرشت موجي الكترون

فرانسه

لويي ويكتور پيير ريمون دوبروي (1987ـ1892)

1929

پراكندگي نور و طيف نمايي رامان

هند

چانداسكارا ونكاتا رامان (1970ـ1888)

1930

ابداع مكانيك كوانتومي

آلمان

ورنر كارل هايزنبرگ (1976ـ1901)

1932

كشف صورتهاي جديد و مفيد نظريه اتمي

اتريش
بريتانياي كبير

اروين شرودينگر (1961ـ1887)
پاول آدرين موريس ديراك (1984ـ1902)

1933

براي كشف نوترون

بريتانياي كبير

جيمز چادويك (1974ـ1891)

1935

كشف تابش كيهاني
كشف پراش الكترونها در بلور

اتريش
ايالات متحده امريكا

ويكتور فرانتس هس (1964ـ1883)
كارل ديويد اندرسون (1991ـ1905)

1936

كشف پراش الكترونها در بلور
كشف پراش الكترونها در بلور

ايالات متحده امريكا

بريتانياي كبير

كلينتون جوزف ديويسون (1958ـ1881)
جرج پجت تامسون (1975ـ1892)

1937

براي نشان دادن توليد عناصر جديد پرتوزا بر اثر تابش نوترون و براي كشف واكنش هاي هسته اي ناشي از نوترونها كند

ايتاليا

انريكو فرمي (1954ـ1901)

1938

اختراع و ساخت سيكلوترون

ايالات متحده امريكا

ارنست اورلاندو لارنس (1958ـ1901)

1939

سهم در تكامل روش پرتوي مولكولي و كشف گشتاور مغناطيسي پروتون

ايالات متحده امريكا

اتو اشترن (1969ـ1888)

1943

ابداع روش تشديد در ثبت خواص مغناطيسي هسته اتمها

ايالات متحده امريكا

ايزيدور آيزاك رابي (1988ـ1898)

1944

كشف اصل طرد پاولي

اتريش

ولفگانگ پاولي (1958ـ1900)

1945

اختراع دستگاه توليد فشار بسيار زياد و كشف در زمينه فيزيك فشارهاي زياد

ايالات متحده امريكا

پرسي ويليامز بريجمن (1961ـ1882)

1946

فيزيك طبقات بالاي جو ،به ويژه براي كشف لايه اپلتون

بريتانياي كبير

ادوارد ويكتور اپلتون (1965ـ1892)

1947

تكامل روش اتاقك ابر ويلسون و كشف در زمينه فيزيك هسته اي و تابش كيهاني

بريتانياي كبير

پاتريك مينارد استوارت بلاكت (1974ـ1897)

1948

پيش بيني وجود مزون بر اساس كار نظري در زمينه نيروي هسته اي

ژاپن

هيدكي يوكاوا (1981ـ1907)

1949

ابداع روش عكاسي در مطالعه فرايندهاي هسته اي ، و استفاده از آن در كشف هاي مرتبط با مزونها

بريتانياي كبير

سسيل فرانك پاويل (1969ـ1903)

1950

تبديل هسته هاي اتمي با شتابدهي مصنوعي ذرات اتمي

بريتانياي كبير
ايرلند

جان داگلاس كاكرافت (1897-1967)
ارنست تامس سينتون والتون

1951

ابداع روش جديد اندازه گيري دقيق مغناطيس هسته اي و كشف مرتبط با آن

ايالات متحده امريكا

فليكس بلوخ (1983ـ1905)
ادوارد ميلز پورسل ( -1912)

1952

نمايش روش تمايز فاز ، به ويژه براي اختراع ميكروسكوپ تمايز فاز

هلند

فريتس فردريك تسرنيكه (1966ـ1888)

1953

پژوهش بنيادي در مكانيك كوانتومي به ويژه براي تعبير آماري تابع موج
روش همفرودي و كشفهاي مرتبط باآن

بريتانياي كبير آلمان

ماكس بورن (1970ـ1882)
والتر بوته (1957ـ1891)

1954

ساختار ريز طيف هيدروژن
اندازه گيري دقيق گشتاور مغناطيسي الكترون

ايالات متحده امريكا

ويليس يوجين لمب ( ـ1913)
پولي كارپ كوش (1993ـ1911)

1955

پژوهش در زمينه نيم رسانا و كشف اثر ترانزيستور

ايالات متحده امريكا

ويليام شاكلي (1989ـ1910)
جان باردين (1991ـ1908)
والتر هاوزر براتين (1987ـ1902)

1956

بررسي قانون پاريته و كشف مهمي در ذرات بنيادي

چين

چن نينگ يانگ ( ـ1922)
تسونگ ـ دايولي ( ـ1926)

1957

كشف و تعبير پديده چركونوف

شوروي سابق

پاول چرنكوف ( ـ1904)
ايليا فرانك (1990ـ1908)

1958

كشف پادپروتون

ايالات متحده امريكا

اميليو جينو سگره (1989ـ1905)

1959

اختراع اتاقك حباب در مطالعه ذرات بنيادي

ايالات متحده امريكا

دانالد گليزر ( ـ1926)

1960

مطالعه پيشگامانه بررسي پراكندگي الكترون در هسته اتم و كشف در زمينه ساختار هسته
پژوهش در زمينه جذب تشديد تابش گاما و كشف اثر موسباور

ايالات متحده امريكا
آلمان

رابرت هافشتاتر (1990ـ1915)
رودلف موسباور ( ـ1929)

1961

نظريه پيشگامان در مورد ماده چگال به ويژه هليوم مايع

شوروي سابق

لو داويدويچ لانداو (1968ـ1908)

1962

سهمش در نظيه هسته اتم و ذرات بنيادي به ويژه براي كشف و كاربرد اصول بنيادي تقارن
كشف در زمينه ساختار پوسته اي هسته

ايالات متحده امريكا

آلمان

يوجين ويگنر ( ـ1902)
ماريا گوپرت ماير (1972ـ1906)
هانس ينسن (1973ـ1907)

1963

كار بنيادي در زمينه الكترونيك كوانتومي ، كه بر اساس اصل ليزر ـ ميزر به ساخت نوسانگر و تقويت كننده منجر شد

شوروي سابق

چارلز هارد تاونز ( -1915)

1964

كار بنيادي در زمينه الكتروديناميك كوانتومي

ژاپن
ايالات متحده امريكا

سين ـ ايتيرو توماناگا (1979ـ1906)
جوليان شويينگر ( ـ1918)
ريچارد فيليپس فاينمن (1988ـ1918)

1965

كشف و ابداع روش اپتيكي و مطالعه در زمينه تشديد هرتزي در اتم

فرانسه

آلفرد كاستلر (1984ـ1902)

1966

براي نقشش در نظريه واكنش هاي هسته اي ، به ويژه كشف زمينه توليد انرژي در ستاره ها

ايالات متحده امريكا

هانس آلبرشت بته ( ـ1906)

1967

براي سهم تعيين كننده اش در فيزيك ذرات بنيادي ، به ويژه كشف تعداد زيادي حالت هاي تشديد

ايالات متحده امريكا

لوييس آلوارز (1988ـ1911)

1968

كشف در زمينه طبقه بندي ذرات بنيادي و برهم كنش آنها

ايالات متحده امريكا

موري گل ـ من ( ـ1929)

1969

كار بنيادي و كشف در زمينه مغناطوهيدروديناميك و كاربردشان در بخشهاي مختلف فيزيك پلاسما
براي كار بنيادي و كشف در زمينه پادفرومغناطيس و فرو مغناطيس در فيزيك حالت جامد كاربردي

سوئد
فرانسه

هانس آلفن (1995ـ1908)
لويي نيل ( ـ1904)

1970

اختراع و پيشبرد روش هولوگرافي

بريتانياي كبير

دنيس گابور (1979ـ1900)

1971

براي ابداع نظريه ابررسانايي باردين ـ كوپر ـ شريفر

ايالات متحده امريكا

جان باردين (1991ـ1908)
ليون كوپر ( ـ1930)
جان برات شريفر ( ـ1931)

1972

كشفات تجربي اش در زمينه پديده تونل زني در نيم رساناها و ابررساناها
براي پيش بيني نظري خواص ابر جرياني در گذار از مانع تونلي ، به ويژه براي پديده هايي كه عموما به اثر جوزفسون معروف اند

ژاپن
ايالات متحده امريكا
بريتانياي كبير

ليو اساكي ( -1925)
ايوار گياور ( ـ1929)
برايان جوزفسون ( ـ1940)

1973

براي پژوهش پيشگامانه اش در اختر فيزيك راديويي ، و مشاهدات و اختراعاتش به ويژه در روش تركيب گشودگي
براي پژوهش پيشگامانه اش در اختر فيزيك راديويي ، به ويژه نقش تعيين كننده اش در كشف تپ اخترها

بريتانياي كبير

      مارتين رايل (1984ـ1918) آنتوني هيوييش ( ـ1924)

1974

كشف ارتباط ميان حركت جمعي و حركت ذره اي در هسته اتم و نظريه پردازي ساختار هسته بر اساس اين ارتباط

دانمارك
ايالات متحده امريكا

آگه بور ( ـ1922)
بن موتلسون ( ـ1926)
جيمز رين واتر (1986ـ1917)

1975

پژوهش پيشگامانه اش در كشف نوع جديدي از ذره بنيادي سنگين (J/ψ)

ايالات متحده امريكا

برتون ريختر ( ـ1931)
سامويل تينگ ( ـ1936)

1976

براي پژوهش هاي نظري بنيادي درباره ساختار الكتروني سيستم هاي مغناطيسي و سيستمهاي بي نظم

ايالات متحده امريكا
بريتانياي كبير
ايالات متحده امريكا

فيليپ اندرسون ( ـ1923)
نوبل مات ( -1905)
جان ون ولك (1980ـ1899)

1977

براي كشف و اختراعات بنيادي اش در زمينه فيزيك دماهاي پايين
براي كشف تابش زمينه ميكرو موج كيهاني

شوروي سابق
ايالات متحده امريكا

پيوتر ليونيدويچ كاپيتسا (1984ـ1894)
آرنو پنزياس ( ـ1933)

1978

سهمش در نظريه وحدت يافته برهمكنش ضعيف و الكترومغناطيسي بين ذرات بنيادي

ايالات متحده امريكا
پاكستان

شلدون گلاشو ( ـ1932)
محمد عبدالسلام (1996ـ1926)
استيون واينبرگ ( ـ1933)

1979

براي مطالعات بنيادي‌اش درباره زيست ـ شيمي نوكليك اسيدها با توجه ويژه به DNA باز تركيب شونده
براي نقش مهمش در تعيين ترتيب بازها در نوكلييك اسيدها

ايالات متحده امريكا
بريتانياي كبير

جيمز كرونين ( ـ1931)
وال فيچ ( ـ1923)

1980

براي سهم پژوهشي اش در واپاشي مزونهاي خنثاي K
براي سهم پژوهشي اش در ابداع طيف نميي ليزري
براي سهم پژوهشي در ابداع طيف نمايي الكتروني با توان تفكيك زياد

ايالات متحده امريكا
سوئد

نيكولاس بلومبرگن ( ـ1920)
آرتور شاولو ( ـ1921)
كاي سيگبان ( ـ1918)

1981

نظريه اش در زمينه پديده هاي بحراني مرتبط با گذار فاز

ايالات متحده امريكا

كنت ويلسون ( ـ1936)

1982

براي مطالعات در مورد فرايندهاي فيزيكي حايز اهميت در ساختار و تحول ستارگان
مطالعات نظري و تجربي در زمينه واكنش هسته اي حايز اهميت در تشكيل عناصر شيميايي عالم

ايالات متحده امريكا

سوبر امانيان چاندراسكار(1995ـ1910)
ويليام فاولر ( ـ1911)

1983

براي سهم تعيين كنندهاش در كشف ذرات ميداني W و Z كه ميانجي هاي برهم كنش ضعيف اند

ايتاليا
هلند

كارلو روبيا ( ـ1934)
سيمون وان درمير ( ـ1925)

1984

كشف مقاومت كوانتيده هال

آلمان غربي (سابق)

كلاوس فون كليتزينگ ( ـ1943)

1985

براي كار بنياديش در زمينه اپتيك الكتروني و براي طراحي اولين ميكروسكوپ الكتروني و براي طراحي اولين ميكروسكوپ الكتروني
براي طراحي ميكروسكوپ تونلي روبشي

آلمان غربي (سابق)

ارنست روسكا (1988ـ1906)
گرد بينيگ ( ـ1947)
هاينريش روهرر ( ـ1933)

1986

كشف ابررساناهاي با دماي زياد

آلمان غربي (سابق)
سوئيس

گيورگ بدنورتس ( ـ1950)
كارل الكساندر مولر ( ـ1927)

1987

توليد باريكه هاي نوترينو كه به صورت ابزار پژوهشي مورد استفاده اند

ايالات متحده امريكا

ليون لدرمن ( ـ1922)
ملوين شوارتز ( ـ1932)
جك اشتاين برگر ( ـ1921)

1988

روش بررسي ساختار اتم ها

ايالات متحده امريكا
آلمان غربي (سابق)

نورمن رمزي ( ـ1915)
هانس دملت ( ـ1922)
ولفگانگ پاول (1993ـ1913)

1989

براي اثبات تجربي وجود كواركها.

ايالات متحده امريكا
كانادا

جرومي فريدمن ( ـ1930)
هنري كندال ( ـ1926)
ريچارد تيلور ( ـ1929)

1990

كشف رياضيش در زمينه نظم پذيري مولكول ها

فرانسه

پيير ـ ژيل دوژن ( ـ1932)

1991

ابداع اتاقك تناسبي چند سيمي به منظور آشكار سازي ذرات

فرانسه

ژرژ شارپاك ( ـ1924)

1992

پژوهش درباره نيروهاي گرانشي ناشي از تپ اخترها

ايالات متحده امريكا

راسل هالسي ( ـ1950)

1993

ابداع روش هاي پراكندگي نوترون به منظور بررسي ساختار اتمي ماده
ابداع روشهاي پراكندگي نوترون به منظور بررسي ساختار اتمي ماده

كانادا

برترام براكهاوس ( ـ1918)
كليفور شول ( ـ1915)

1994

كشف لپتون تاو
آشكارسازي نوترينو

ايالات متحده امريكا

مارتين پرل ( ـ1927)
فردريك راينز ( ـ1918)

1995

their discovery of superfluidity in helium-3" .

ايالات متحده امريكا

ديويد موريس لي، داگلاس دين اشروف و رابرت كولمن ريچاردسون

1996

development of methods to cool and trap atoms with laser light

ايالات متحده امريكا

استيون چو از آمريكا، كلاد كوهن تانودي از فرانسه و ويليام دانيا فيليپس

1997

discovery of a new form of quantum fluid with fractionally charged excitations"

امريكا-آلمان

رابرت بتس لافلين از آمريكا، هورست لودويك استومر از آلمان و دانيل چي شو از آمريكا

1998

براي ساختار كوانتومي فعل وانفعالات الكتروني ضعيف در فيزيك

هلند

ژراردو هوف و مارتيو ژاستينو گودرفرايدو ويلتمن

1999

1.براي توسعه ساختارهاي مستقيم نيمه رساناهاي استفاده شده در الكترونيك سرعت بالا و براي كار درباره فناوري اطلاعات و ارتباطات

2. براي اختراع مدارات مجتمع و توسعه فناوري ارتباطات و اطلاعات

                    روسيه- آلمان

امريكا

1.ژورز ايوانوويچ آلفروف از روسيه و هربرت كرومر از المان

2. جك كلير كيلباي

2000

براي دسيابي به تراكم بوز اينشتين ، در گازهاي رقيق قليايي اتم ، و بنياين مطالعات اوليه خواص ميعانات

ايالات متحده امريكا

آلمان

اريك آلين كورنل

كارل ادوين ويمن

ولفگانگ كترل

2001

1.براي شناسايي نوترونهاي كيهاني

2.براي كشف منابع كيهاني پرتوهاي ايكس

امريكا _ژاپن

ايتاليا

1.ريموند ديويس و  ماساتوشي كوشيبا

2.ريكاردو جاكوني

2002

pioneering contributions to the theory of superconductors and superfluids

امريكا-روسيه

انگليس

الكسي الكسيويچ آبريسكوسوف از آمريكا/ روسيه، ويتالي لازارويچ گينزبورگ از روسيه و آنتومي جيمز لگت از آمريكا/ انگليس

2003

كشف آزادي متقارن در نظريه نيروي هسته اي قوي

ايالات متحده امريكا

ديود گراس، هيو ديويد پوليتزر، فرناك ويلچك

2004

1.        for his contribution to the quantum theory of optical coherence

2.            of laser-based precision spectroscopy, including the optical frequency comb technique

امريكا-آلمان

1.روي جي. گلائوبر از آمريكا و 2.جان ال. هال از آمريكا و تئودور ولفگانگ هانش از آلمان

2005

blackbody form and anisotropy of the cosmic microwave background radiationTO CITE THIS PAGE:

ايالات متحده امريكا

جان كرامول كتر و جورج فيتسجرالد اسموت

2006

تحقيقاتي كه منجر به كشف مقاومت مغناطيسي قوي شد

فرانسه-آلمان

- آلبرت فرت از فرانسه و پيتر گرانبرگ از آلمان

2007

1.كشف مكانيزم شكست خود به خودي تقارن در فيزيك اتمي

2.كشف منشا شكست تقارن كه توانست موجوديت حداقل سه دسته از كوارك ها را در طبيعت به اثبات برساند

امريكا

ژاپن

1.يويچيرو نامبو

2 .ماكوتو كوبياشي از سازمان برخورد دهنده انرژي در تي سو كوبا در ژاپن و توشي هيده ماسكوا

2008

1.به خاطر دستاورد بزرگش در استفاده از فيبرها براي ارسال نور به منظور ايجاد

ارتباطات نوري

ccd2. ابداع مدار نيمه رساناي تصويري يا حسگرهاي

ايالات متحده امريكا

چارلز كائو.1

ويلارد بويل و جورج اسميت.2